Uszkodzenia liści wierzby powodowane przez chrząszcze – obserwacje terenowe

1. Uszkodzenia liści wierzby powodowane przez chrząszcze – obserwacje terenoweAlina Bochniarz

Abstrakt.

Owady uszkadzają liście wierzby na wiele sposobów. Fizyczny ubytek tkanek powodują m.in. chrząszcze. Publikacje dotyczące ich występowania w uprawach koncentrują się głównie na zależnościach ilościowych w populacjach, preferencjach pokarmowych i wpływie defoliacji na plonowanie w odniesieniu do najpowszechniej występujących szkodników. Istotnym uzupełnieniem tych danych są informacje nt. wyglądu i zakresu powodowanych przez owady ubytków blaszki liściowej. Celem opracowania jest scharakteryzowanie uszkodzeń liści będących wynikiem żerowania imagines wybranych chrząszczy występujących na wierzbach wąskolistnych: Crepidodera aurata, Chrysomela populi, Chrysomela vigintipunctata, Lochmaea capreae, Pachybrachis sp. (z rodziny stonkowatych Chrysomelidae); Phyllopertha horticola i Anomala dubia (z rodziny żukowatych Scarabaeidae) oraz Lepyrus palustris i zespół ryjkowców z rodzajów Polydrusus i Phyllobius (z rodziny ryjkowcowatych Curculionidae). Dane pochodzą z trzech plantacji i jednego stanowiska naturalnego,
z lat 2011–2018. W opisie dla każdego gatunku/rodzaju uwzględniono termin żerowania, położenie objętych nim liści, kształt
i głębokość uszkodzeń oraz ich rozmieszczenie na blaszce liściowej. Stwierdzono, że wszystkie obserwowane chrząszcze żerowały na młodych liściach. Najczęściej wygryzały dziury, o różnej wielkości, kształcie i lokalizacji na blaszce liściowej. Uszkodzenia zwykle nie były na tyle charakterystyczne, by w warunkach polowych zidentyfikować tylko na ich podstawie gatunek owada. Lokalnie liczne występowanie określonych szkodników nie było powtarzane corocznie i mogło nie obejmować innych stanowisk
z danego regionu. Na plantacji w Sadłowicach obserwowano intensywne żerowanie chrząszczy, których szkodliwość w uprawach wierzby nie była wcześniej wykazywana.

Słowa kluczowe: wierzba wąskolistna, Salix, Coleoptera, Pachybrachis, Polydrusus

Injuries of willow leaves caused by beetle feeding – field observations

Summary

There is a big number of beetle species feeding on willow leaves. The aim of the study was to describe the damage to leaf blade caused by imagines of: Crepidodera aurata, Chrysomela populi, Chrysomela vigintipunctata, Lochmaea capreae, Pachybrachis sp. (Chrysomelidae); Phyllopertha horticola i Anomala dubia (Scarabaeidae), Lepyrus palustris, Polydrusus spp. and Phyllobius spp. (Curculionidae). Data were collected at three plantations (Salix viminalis and its hybrids) and in one natural site (different species of narrow-leaved willows), in the years 2011–2018. For each insect taxon: date of feeding, age class of suffered leaves, shape and depth of the damage, and its placement on the leaf blade were determined.

All the studied beetles were feeding on young leaves in different stages of development. Sometimes they used leaves folded by Earias clorana larvae. Damage occurred during whole growing period of the willow. The most common kind of injuries were irregular holes, varying in size, sharp and location. C. aurata also bit out minute “windows” (surface feeding) in the leaf blades. Holes made by Pachybrachis spp. always occurred in a line, between main vein and leaf edge. Damage of willow caused by Polydrusus and Phyllobius are described in literature as small semicircular notches on leaf edges (margin feeding), but in the case of gradation in Sadłowice in 2014, the apical parts of the young leaves were completely eaten. The observation showed, that on production willow plantations, injuries undescribed so far in guidebooks for farmers, could occur.

Keywords: Salix, Coleoptera, Pachybrachis, Polydrusus