Procesy koncentracji w produkcji zbóż w Polsce

1. Procesy koncentracji w produkcji zbóż w Polsce – Andrzej Madej

Abstrakt.

W ostatnich latach obserwuje się spadek udziału zbóż w strukturze zasiewów w ujęciu województw, celem badań było więc rozpoznanie przestrzennej koncentracji ich uprawy. Do jej analizy względem powierzchni zasiewu w latach 2010 i 2016 wykorzystano dane statystyczne GUS oraz metodę współczynnika koncentracji Lorenza.

W latach 2010–2016, mimo nieznacznego spadku liczby gospodarstw uprawiających zboża (o 11%) nastąpiła specjalizacja
w obrębie tego kierunku produkcji w gospodarstwach o powierzchni powyżej 50 ha UR oraz skali produkcji przekraczającej 20 ha na gospodarstwo.

Najniższą wartość wskaźnika koncentracji Lorenza w obydwu analizowanych latach uzyskano w przypadku uprawy zbóż ogółem oraz zbóż podstawowych (K= 0,03–0,05), co wskazywało na równomierny rozkład ich uprawy w ujęciu województw. Natomiast najwyższym poziomem koncentracji (wysokim)
w obydwu latach charakteryzowała się uprawa prosa (K= 0,61–0,65).

Słowa kluczowe: koncentracja, współczynnik koncentracji Lorenza, zboża.

Processes of concentration in cereal production in Poland

Summary

The share of cereals in the in the total cropped land over the voivodships, which has been decreasing in recent years, has become the reason for recognizing the spatial concentration of their cultivation. For analysis of the spatial concentration of particular cereals in relation to the total area sown to cereals  in 2010 and 2016, statistical data from the Statistic Poland (GUS) and the method using the Lorenz concentration index (KL) were used.

In 2010–2016, despite a slight decrease in the number of farms cultivating cereals for grain (by 11%), there was specialization within this kind of production in farms with an area exceeding 50 ha of agricultural land and a production scale exceeding 20 ha per farm.

The lowest value of the Lorenz concentration index in both analyzed years was observed in the total area under cereals and in the area  cropped to principal cereals (KL = 0.03–0.05), which indicated an even distribution of their crop areas at the voivodship level. However, the cultivation of millet was characterized by the highest concentration level (high) in both years (KL = 0.61–0.65).

Keywords: concentration, Lorenz concentration coefficient, cereals