3. Agroklimatyczna norma średniej temperatury powietrza…

3. Agroklimatyczna norma średniej temperatury powietrza w Polsce
na lata 2011–2020  – Tadeusz Górski, Jerzy Kozyra

Abstrakt. Wobec wyraźnych tendencji wzrostowych temperatury, stwierdzanych od ok. 40 lat, tzw. normy klimatyczne, czyli uśredniane wartości zanotowane w przeszłym wieloleciu, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do bieżących analiz agroklimatycznych. Do opisu agroklimatu niezbędne jest wprowadzanie elementow prognostycznych. Wobec niepewności co do przyczyn zmian i dalszej ewolucji klimatu, najmniej zawodną metodą prognostyczną są proste techniki ekstrapolacyjne.  Przedstawiono weryfikację sporządzonej w 2001 r. prognozy średniej temperatury w Polsce na lata 2001–2010. Prognoza dobrze przewidziała średnią temperaturę roku, wiosny i jesieni, lecz błędnie oceniła amplitudę roczną, ktora wzrosła, a nie zmalała, jak to zakładano. Tym niemniej ważne w agrometeorologii charakterystyki, jak początek i koniec okresu wegetacyjnego, sumy stopniodni w długich okresach, zostały ocenione z niewielkimi tylko błędami. W całości prognoza okazała się bez porownania dokładniejsza niż opis oparty na trzydziestoletniej normie (1971–2000).

Ekstrapolując tendencję wzrostową temperatury (0,3oC na dekadę) oraz utrzymujące się przesunięcie fazowe na korzyść wiosny (co może być wynikiem zmian oscylacji połnocnoatlantyckiej, NAO), sporządzono prognozę średniej temperatury w Polsce na dekadę 2011–2020, ktora to prognoza będzie podstawą agroklimatycznych rekomendacji w tych latach. Przedstawiono mapę średniej temperatury roku, a zmianę warunkow termicznych
zilustrowano mapami prawdopodobieństwa dojrzenia kukurydzy w dwoch okresach.

słowa kluczowe: agrometeorologia, NAO i temperatura, prognoza dziesięcioletnia, rozkład roczny temperatury, temperatura średnia