15. Plonowanie i zdrowotność dwóch podgatunków pszenicy w…

15. Plonowanie i zdrowotność dwóch podgatunków pszenicy w zależności od udziału zbóż w strukturze zasiewów w warunkach integrowanej produkcjiAlicja Sułek, Grażyna Podolska, Bogusława Jaśkiewicz

Abstrakt.

Doświadczenie polowe prowadzono w sezonach wegetacyjnych 2012/2013 i 2013/2014 w RZD IUNG-PIB w Osinach. Pszenicę ozimą uprawiano na glebie klasy bonitacyjnej IIIa i IIIb w doświadczeniu wieloletnim z udziałem 50, 75 i 100% zbóż w płodozmianie, w warunkach integrowanej produkcji. W badaniach uwzględniono pszenicę zwyczajną (Triticum aestivum ssp. vulgare) odmiany Bamberka i pszenicę orkiszową (Triticum aestivum ssp. spelta) odmiany Rokosz. Celem badań była ocena plonowania i zdrowotności dwóch podgatunków pszenicy ozimej w zależności od udziału zbóż w strukturze zasiewów w warunkach integrowanej produkcji. Warunki pogodowe w latach badań różnicowały plonowanie odmian pszenicy i wpływały na nasilenie wystąpienia chorób grzybowych. Uprawa pszenicy w monokulturze, w porównaniu z uprawą w płodozmianie, doprowadziła do wyraźnego zmniejszenia liczby kłosów na jednostce powierzchni i masy 1000 ziaren, a w konsekwencji do istotnego spadku plonu ziarna. Wzrost udziału zbóż w strukturze zasiewów przyczynił się do większego wystąpienia rdzy brunatnej (Puccinia recondita) i brunatnej plamistości liści (Drechslera tritici-repentis). Nie stwierdzono wpływu płodozmianu na nasilenie występowania septoriozy paskowanej liści (Septoria tritici). Wystąpiły różnice gatunkowe w podatności na porażenie przez patogeny grzybowe. Odmiana Rokosz wykazywała istotnie wyższą odporność na kompleks chorób podstawy źdźbła i chorób atakujących aparat asymilacyjny niż odmiana Bamberka.

Słowa kluczowe: pszenica ozima zwyczajna, pszenica orkiszowa, płodozmian, plon ziarna, choroby grzybowe, integrowana produkcja

THE YIELD AND HEALTHINESS OF WINTER WHEAT DEPENDING ON THE SHARE OF CEREALS IN CROP STRUCTURE UNDER THE CONDITIONS OF INTEGRATED PRODUCTION

Summary

The field experiment was carried out in the growing period of 2012/2013 and 2013/2014 at Agricultural Experimental Stadion of IUNG-PIB in Osiny. Winter wheat was grown on the soils of quality class IIIa and IIIb in a long-term experiment with 50, 75 and 100% share of cereals in crop rotation under integrated production. The tests included Triticum aestivum ssp. vulgare wheat of cv. Bamberka and Triticum aestivum ssp. spelta wheat cv. Rokosz. The aim of the research was to assess the health and yields of winter wheat subspecies depending on the percentage of cereals in the sowing structure, grown under the conditions of integrated production. Weather conditions during the years of the research diversified yields of wheat cultivars and affected the severity of fungal diseases. Cultivation of wheat in monoculture, compared with its cultivation in crop rotation, led to a clear reduction in the number of ears and in 1000 grain weight and, consequently, to a significant decrease in grain yields. The increase in the percentage of cereals in crop structure contributed to higher occurrence of leaf rust (Puccinia recondita) and brown leaf spot (Drechslera tritici-repentis) among wheat plants. There was no effect of crop rotation on the incidence of stripe rust of leaves (Septoria tritici). There were species differences in their susceptibility to fungal diseases. Rokosz cultivar (Triticum aestivum ssp. spelta) showed a significantly higher resistance to a complex of stem base diseases as well as diseases affecting assimilatory apparatus compared to cv. Bamberka (Triticum aestivum ssp. vulgare).

key words: winter wheat, cultivars, grain yield, crop rotation, fungal diseases, integrated production