13. Plonowanie nowych odmian jęczmienia jarego w zależności od…

13. Plonowanie nowych odmian jęczmienia jarego w zależności od dawki azotuKazimierz Noworolnik

Abstrakt.

W hali wegetacyjnej IUNG-PIB w Puławach przeprowadzono doświadczenie z jęczmieniem jarym w wazonach Mitscherlicha. Celem badań było porównanie reakcji nowych odmian: Goodluck, Iron, KWS Aliciana, Natasia i Suweren (seria 1, 2011–2012) oraz Basic, Despina, Fariba, Gawrosz (forma nagoziarnista), Kucyk i Raskud (seria 2, 2012–2013) na 3 poziomy nawożenia azotem (NH4NO3): 1, 2 i 3 g N•wazon-1. Po zbiorze jęczmienia określono plon ziarna, elementy plonowania i zawartość białka w ziarnie (metodą Kjeldahla). Wszystkie badane odmiany jęczmienia jarego dodatnio reagowały plonem ziarna na zwiększanie dawki azotu z 1 do 2 g N•wazon-1, a niektóre – KWS Aliciana, Suweren, Basic, Despina, Fariba i Raskud wykazały dalszy istotny wzrost plonu przy dawce 3 g N•wazon-1. Wśród odmian, Raskud i Iron wyróżniały się większymi zwyżkami plonu przy dawce 3 g N w porównaniu z dawką 1 g N•wazon-1. Zawartość białka ogólnego w ziarnie wszystkich odmian zwiększała się istotnie wraz ze wzrostem dawki azotu. Wzrost plonu pod wpływem nawożenia N był efektem zwiększenia liczby kłosów w wazonie wskutek lepszego rozkrzewienia produkcyjnego roślin. Liczba ziaren w kłosie (średnio z odmian) była wyższa dla dawki 1 g N•wazon-1. Nagoziarnista odmiana Gawrosz (na tle odmian oplewionych) charakteryzowała się najniższym plonem ziarna, wskutek najmniejszej liczby kłosów w wazonie i niskiej masy 1000 ziaren, natomiast wyróżniła się ona największą liczbą ziaren w kłosie i wysoką zawartością białka w ziarnie.

Słowa kluczowe: jęczmień jary, nawożenie azotem, plon ziarna, zawartość białka, elementy plonowania

EFFECT OF NITROGEN FERTILIZATION ON YIELDING AND GRAIN QUALITY OF SPRING BARLEY CULTIVARS

Summary

Two series of pot experiment (Mitscherlich pot) were carried out to determine the response of new spring barley cultivars: Goodluck, Iron, KWS Aliciana, Natasia and Suweren (series 1, 2011–2012) and Basic, Despina, Fariba, Gawrosz (naked barley), Kucyk and Raskud (series 2, 2012–2013) to three nitrogen rates – 1, 2 and 3 g N per pot. Grain yield, yield components, protein content in grain, were estimated. The all cultivars showed significant increase of grain yield at 2 g N per pot. The KWS Aliciana, Suweren, Basic, Despina, Fariba and Raskud cultivars showed further significant increase of grain yield at 3 g N per pot. All cultivars showed great increase of protein content in grain with increase of nitrogen rate to 3 g N per pot. The increase of grain yield was related to increase of productive tillering rate. Naked Gawrosz cultivar gave lower grain yield than the husked cultivars owing to poorer plant tillering. Gawrosz cultivar showed higher protein content in grain.

key words: spring barley, nitrogen fertilization, grain yield, protein content, yield components